به گزارش ایرنا از اتاق بازرگانی ایران، در نهمین نشست کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران که با حضور فعالان اقتصادی از حوزههای مختلف برگزار شد، ضمن تشریح ویژگیهای ژئوپولیتیکی و حقوقی تنگه هرمز چنین عنوان شد که در صورت استقرار یک نظام حکمرانی پایدار، امکان بهرهبرداری اقتصادی از تنگه هرمز از طریق ابزارهایی مانند دریافت عوارض عبور، مدیریت ایمنی و ناوبری، ایجاد کنسرسیومهای منطقهای و توسعه خدمات پشتیبانی دریایی وجود دارد.
حسن فروزانفرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق تهران در ابتدای این نشست با اشاره به اهمیت تنگه هرمز بهعنوان یک موقعیت ملی، خواستار طراحی سازوکارهای هدفمند برای بهرهبرداری از ظرفیتهای این آبراه در دوره پساجنگ شد.
وی با تاکید بر ضرورت برنامهریزی بلندمدت و ایفای نقش فعال بخشخصوصی در ارائه پیشنهادات مرتبط با حکمرانی تنگه هرمز، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه تنگه هرمز یک موقعیت ملی محسوب میشود و ظرفیتهای بالقوهای برای کشور به همراه دارد، شایسته است فعالان اقتصادی، تشکلها و انجمنها به مسئله این آبراه بینالمللی و پتانسیلهای آن بیندیشند و تنگه هرمز را از جنبههای ملی، حکمرانی، اقتصادی و.... برای تصمیمسازی بهتر مورد بررسی قرار دهند؛ زیرا شناخت تاثیرات تنگه هرمز در اقتصاد جهانی، فرصتی را برای بهرهگیری از موقعیت آن در بعد ملی فراهم میکند و میتواند به تقویت جایگاه اقتصادی کشور منجر شود.
فروزانفرد با بیان اینکه «تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و بخشی از آن در اختیار عمان قرار دارد» بررسی نحوه حکمرانی عمان بر تنگه هرمز و همافزایی برای ایجاد یک نظام حکمرانی موثر بر این آبراه را ضروری دانست و تاکید کرد که با یک حکمرانی خوب، میتوان از فرصتهای سرمایهگذاری در این منطقه استفاده بهینه کرد.
حکمرانی تنگه هرمز و فرصتهای تازه بخشخصوصی
داود خانی، مشاور کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق بازرگانی تهران در ادامه این نشست، گزارشی از موقعیت تنگه هرمز و وضعیت حکمرانی در این منطقه ارائه کرد.
خانی، با تشریح ویژگیهای ژئوپولیتیکی و حقوقی تنگه هرمز از جله کنوانسیون دریای سرزمینی و منطقه نظارت و کنوانسیون حقوق دریاها، این آبراه را یکی از حیاتیترین گلوگاههای تجارت و انرژی جهان دانست و گفت: پیش از آغاز جنگ، روزانه بین ۱۶ تا ۲۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر عبور میکرد که حدود یکچهارم تجارت نفتی جهان را در بر میگرفت. علاوه بر آن، بیش از ۵۰ درصد تجارت کالایی کشورهای منطقه نیز از طریق این تنگه انجام میشود.
به گفته وی، موقعیت جغرافیایی خاص تنگه با عرض محدود مسیر کشتیرانی، عمق مناسب و امکان کنترل تردد، آن را به نقطهای راهبردی برای امنیت انرژی و تجارت جهانی تبدیل کرده است بهطوریکه هرگونه اختلال در آن، تبعاتی فراتر از منطقه دارد و به افزایش هزینههای بیمه وحملونقل میانجامد.
خانی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی این آبراه تاکید کرد: در صورت استقرار یک نظام حکمرانی پایدار و مبتنی بر تفاهم بینالمللی، امکان بهرهبرداری اقتصادی از تنگه هرمز از طریق ابزارهایی مانند دریافت عوارض عبور، مدیریت ایمنی و ناوبری، ایجاد کنسرسیومهای منطقهای و توسعه خدمات پشتیبانی دریایی وجود دارد.
وی توضیح داد که در صورت کاهش تنشها و رفع موانع بینالمللی، تنگه هرمز میتواند فرصتهای قابلتوجهی برای بخشخصوصی در حوزههایی مانند خدمات بندری، لجستیک، بیمه، تامین مالی و سرمایهگذاری در زیرساختهای دریایی فراهم کند.
حفظ جریان تجارت از طریق ایجاد مسیرهای حملونقل جایگزین
در ادامه این جلسه پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حملونقل اتاق تهران نیز با تاکید بر ضرورت پژوهش در زمینه حکمرانی آبراههای بینالمللی در سایر نقاط جهان و ایجاد یک الگوی مناسب حکمرانی در این زمینه گفت: حکمرانی ضعیف به از دست رفتن کریدورها و بازارهای رقابتی میانجامد. برهمین اساس، با نگاه به تجربههای حکمرانی سایر آبراهها در جهان، میتوان سازوکاری مناسب در این زمینه ارائه کرد.
وی با اشاره به حکمرانی اشتراکی تنگه مالاکا که در میان سه کشور اندونزی، مالزی و سنگاپور قرار گرفته است، خاطرنشان کرد: حکمرانی مسیرهای حملونقل دریایی مانند آنچه در سایر تنگهها مشاهده میشود، باید دربرگیرنده منافع مشترک طرفین و مبتنی بر مرامنامههای تجاری باشد.
سنندجی، بر ضرورت ایجاد مسیرهای جایگزین تجاری تاکید کرد و گفت: حکمرانی موفق، زمانی اتفاق میافتد که جایگزینهایی وجود داشته باشد. حفظ بازارهای رقابتی، مستلزم استفاده از مسیرهای جایگزین حملونقل و پشتیبانیهایی در این زمینه است.
به گفته رئیس کمیسیون حملونقل اتاق تهران، بخشخصوصی تمام تلاش خود را برای توسعه ارتباطات تجاری کار بسته و سعی میکند راهکارهایی را برای عبور از چالشهای پیشآمده بهدلیل جنگ تحمیلی ارائه کند تا چرخه تجارت به کار خود ادامه دهد.
نگهداری نیروی انسانی متخصص در اولویت قرار گیرد
مریم تاجآبادی، عضو هیئتنمایندگان اتاق تهران نیز با اشاره به رشد برخی کشورهای حاشیه خلیجفارس در چند دهه اخیر با تکیه بر دانش و نیروی انسانی متخصص ایرانی پیشنهاد کرد که در صورت تدوین یک نظام حکمرانی در ارتباط با تنگه هرمز، کسب درآمد از این آبراه با رویکرد توسعه پایدار انجام شود. تاجآبادی گفت: نگهداری نیروی کار متخصص و مشارکت آنها در پروژههای تخصصی با نگاه به توسعه پایدار، علاوهبر حفظ محیطزیست باعث رشد اقتصادی و کسب درآمد میشود.
دیاکو حسینی، معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران در بخش دیگری از این نشست، ضمن تاکید بر ضرورت دوری از هیجانات در شرایط کنونی، اعلام کرد: اتاقهای بازرگانی در توسعه دیپلماسی اقتصادی نقشی کلیدی دارند و در این شرایط میتوانند گفتوگوهای اثربخشی را با فعالان بخشخصوصی کشورهای منطقه آغاز کنند. سرمایهگذاری در اشتراکات فرهنگی و اقتصادی، ایجاد تنوع در مسیرهای تجاری و تلاش برای کاهش نااطمینانیها در منطقه با همکاری دولت و بخشخصوصی نیز قابل پیگیری است.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران با بیان اینکه در حال حاضر تجار ایرانی ناگزیر به یافتن مسیرهای جایگزین تجاری و انتقال کالاها از طریق سایر مرزها هستند، نقش تنگه هرمز را در توسعه تجارت بینالمللی پررنگ خواند. حسینی همچنین گزارشی از وضعیت آبراههای مشابه در سراسر جهان ارائه کرد و پژوهش در این زمینه و ارائه بیانیههایی از سوی اتاقهای بازرگانی در این خصوص را ضروری دانست.
محمدرضا نجفیمنش، رئیس کمیسیون بهبود محیط کسبوکار و رفع موانع تولید اتاق تهران نیز در پایان این نشست بر ضرورت ارائه پیشنهادات مکتوب از طرف بخشخصوصی برای دوره پساجنگ و آغاز گفتوگوهای ساختاریافته با دولت در زمینه حکمرانی تنگه هرمز تاکید کرد.
